Ngày 16/6/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Việc làm sửa đổi (Luật Việc làm 2025) gồm 8 chương, 55 điều, có hiệu lực từ 1/1/2026, thay thế Luật Việc làm 2013. Đây là lần đầu tiên, nội dung về người cao tuổi được quy định rõ ràng và riêng biệt trong Luật Việc làm, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa các chính sách thích ứng với tốc độ già hóa dân số nhanh chóng của Việt Nam.
Nội dung về người cao tuổi trong Luật Việc làm 2025
Theo Điều 13 về “Chính sách hỗ trợ việc làm cho người lao động là người cao tuổi”, người lao động là người cao tuổi sẽ được vay vốn để tạo, duy trì và mở rộng việc làm; được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng nghề; tham gia đánh giá và cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; đồng thời được hưởng các chương trình đào tạo lại, chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp với bối cảnh già hóa dân số, tùy theo điều kiện kinh tế – xã hội và khả năng cân đối ngân sách. Đây là lần đầu tiên trong hệ thống pháp luật việc làm, người cao tuổi được nhìn nhận như một lực lượng lao động có tiềm năng cần được phát huy thay vì chỉ là nhóm thụ động hưởng an sinh. Luật Việc làm 2025 cũng đưa người cao tuổi vào nhóm ưu tiên tham gia việc làm công ích cùng với các nhóm yếu thế khác.
Đặc biệt, lần đầu tiên, yếu tố tuổi tác được đưa vào danh mục căn cứ xác định các hành vi phân biệt đối xử bị nghiêm cấm trong lĩnh vực việc làm. Ngoài ra, người cao tuổi cũng được bổ sung vào danh sách đối tượng được Nhà nước hỗ trợ phát triển kỹ năng nghề, cùng với các nhóm yếu thế khác như người nghèo, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số…
Vai trò của Hội Người cao tuổi Việt Nam và HelpAge International tại Việt Nam trong quá trình vận động chính sách
Để góp phần có được những thay đổi này, TW Hội Người cao tuổi Việt Nam – một tổ chức thành viên của mạng lưới HelpAge toàn cầu, và HelpAge International tại Việt Nam (HAI) đã tích cực tham gia vào quá trình vận động chính sách. Từ năm 2022, HAI đã phối hợp với Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam (TW Hội NCT Việt Nam) thực hiện các nghiên cứu chuyên sâu về việc làm, học tập suốt đời và sự tham gia kinh tế của người cao tuổi, từ đó đưa ra các đề xuất sửa đổi Luật Việc làm. Kết quả của các nghiên cứu này đã được sử dụng như tài liệu tham khảo quan trọng trong quá trình góp ý cho Dự thảo Luật Việc làm sửa đổi.
TW Hội NCT Việt Nam đã tổ chức và tham gia nhiều cuộc họp với cơ quan soạn thảo là Cục Việc làm thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội để góp ý cho Dự thảo Luật. TW Hội NCT Việt Nam thường xuyên trao đổi thông tin, cập nhật tiến triển của Dự án Luật đến HAI. Về phần mình HAI cũng thường xuyên chia sẻ tới Hội các kinh nghiệm quốc tế về việc làm cho NCT và góp ý vào các dự thảo Luật gửi TW Hội. Bên cạnh đó HAI còn hỗ trợ kỹ thuật cho Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thông qua hỗ trợ các chuyên gia xây dựng các bài tham luận tại Hội thảo “Việc làm bền vững cho người lao động lớn tuổi, người lao động cao tuổi” được tổ chức vào tháng 12/2024 tại thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời hỗ trợ 01 đại diện Lãnh đạo TW Hội NCT Việt nam tham dự và phát biểu ý kiến tại Hội thảo này. Sự tham gia chủ động và liên tục của Hội và HAI cũng như sự phối hợp, góp sức của hai bên với các tổ chức liên quan khác đã góp phần đưa tiếng nói và quyền lợi của người cao tuổi vào chính sách quốc gia.
Hướng tới một xã hội già hóa năng động và bao trùm
Việc đưa người cao tuổi vào Luật Việc làm 2025 không chỉ khẳng định họ là lực lượng lao động giàu kinh nghiệm, có khả năng đóng góp cho xã hội, mà còn thể hiện cam kết của Nhà nước trong việc xây dựng một xã hội già hóa năng động, nơi mọi người – bất kể tuổi tác – đều có cơ hội tiếp tục cống hiến và hưởng lợi từ thành quả phát triển. Đây là một bước tiến quan trọng để bảo đảm rằng không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển bền vững của Việt Nam.
